Odleżyny – jak im zapobiegać i leczyć

odlezyny-jak-im-zapobiegac-i-leczyc

Z jakiegoś powodu przyszło Ci na dłuższy czas pozostać unieruchomionym w łóżku? A może w Twoim najbliższym otoczeniu jest osoba obłożnie chora? Jeśli tak, z pewnością musisz zgłębić taki temat jak odleżyny. Są to wyjątkowo niebezpieczne i trudne w gojeniu uszkodzenia skóry. Powiedzenie „lepiej zapobiegać, niż leczyć” chyba nigdzie nie sprawdza się tak dobrze jak właśnie tutaj. Już teraz dowiedz się, czym jest odleżyna, jak leczyć tego rodzaju zmiany i co najważniejsze, jak im zapobiegać.

Jak powstają odleżyny?

Odleżyny, czy inaczej rany odleżynowe, to poważne zmiany, które często przechodzą w owrzodzenie skóry. Powstają one w wyniku długotrwałego ucisku (np. właśnie u chorych, którzy cały czas leżą i nie zmieniają pozycji ciała). Ucisk ów hamuje prawidłowy przepływ krwi i dochodzi do niedotlenienia tkanek. Jeśli sytuacja ta nie ulega zmianie, pojawia się obrzęk, skóra staje się bardzo wrażliwa. Gdy dojdzie do jej złuszczenia czy przetarcia, zaczyna się sączyć płyn surowiczy. Następnie dochodzi do stopniowego obumierania tkanek i owrzodzenia.

Gdy odleżyny nie są znaczne, nie trzeba stosować inwazyjnych metod leczenia. Zaniedbane rany mogą jednak spowodować obumieranie coraz to głębszych warstw tkanek, aż w końcu dochodzą do kości. Jest to prosta droga do poważnych zakażeń, m.in. bakteryjnego zakażenia szpiku kostnego. Bardzo zaniedbane odleżyny mogą doprowadzić do śmierci chorego.

Miejsca występowania odleżyn

Istnieje kilka charakterystycznych miejsc, które są szczególnie narażone na wystąpienie odleżyn. W przypadku osób obłożnie chorych, leżących, pojawiają się odleżyny na plecach, wzdłuż kręgosłupa, na piętach, łokciach, a czasem także np. na małżowinach usznych lub na kolanach (gdy są one ciągle przykryte, bo to również powoduje ucisk). Jeśli chory leży głównie na boku, grożą mu odleżyny m.in. w rejonie stawu biodrowego, na kostkach, po wewnętrznej stronie kolan.

Odleżyny – jak zapobiegać?

Zapobieganie odleżynom to absolutna podstawa. Rany odleżynowe są bowiem nie tylko trudne w leczeniu i niebezpieczne dla życia, ale też bardzo bolesne. Nie dopuść zatem do powstania odleżyn u siebie lub bliskich Ci osób. Istnieje kilka naprawdę prostych metod, dzięki którym ryzyko wystąpienia odleżyn znacząco się zmniejsza.

Po pierwsze osoba obłożnie chora, która leży cały czas lub też korzysta z wózka inwalidzkiego, koniecznie powinna często zmieniać pozycję ciała. Odstęp pomiędzy zmianami nie powinien być dłuższy niż 4 godziny, a najlepiej, aby wynosił średnio 1-2 godziny. Dzięki temu prostemu zabiegowi wyeliminowana zostaje główna przyczyna odleżyn, czyli długotrwały ucisk.

Niezmiernie ważne jest stałe kontrolowanie miejsc narażonych na odleżyny – co najmniej 2-3 razy dziennie. Pierwszą ich oznaką jest zaczerwienienie. Najpierw ustępuje ono po zwolnieniu ucisku, a w kolejnym stadium powstaje rumień, który nie znika pomimo „odciążenia” tkanek. Jest to ostatnia szansa zapobieżenia poważnym problemom, bo później już pojawia się otwarta rana.

Ogromnie ważna jest dbałość o higienę – zwłaszcza w przypadku osób, które nie trzymają moczu bądź stolca. Jeśli chory nie jest pielęgnowany we właściwy sposób, o wiele szybciej dochodzi do rozwoju odleżyn. Podstawą jest tutaj częste zmienianie pościeli, bielizny, mycie i dokładne suszenie, aby nie dochodziło do otarć, gdy skóra pozostaje wilgotna. Dobrym sposobem na zapobieganie otarciom jest używanie talku lub delikatnej oliwki.

Profesjonalna pomoc

Oczywiście nic nie zastąpi właściwej pielęgnacji chorego, polegającej przede wszystkim na wspomnianych już częstych zmianach jego pozycji, ale nowoczesne rozwiązania i sprzęty mogą okazać się dużą pomocą dla opiekuna i zapewnić maksimum komfortu choremu.

Pierwsze skrzypce gra tutaj dobrej jakości materac przeciwodleżynowy. Szczególnie polecane przez specjalistów są odpowiednio profilowane materace zmiennociśnieniowe, które ograniczają ryzyko długotrwałego ucisku. Istnieje też wiele akcesoriów, jak np. specjalne obręcze, które podkłada się pod miejsce odleżyny – sprawiają one, że odleżyna nie dotyka bezpośrednio materaca.

Kolejne dobre rozwiązanie to wałki do podpierania nóg, profesjonalne opatrunki antyodleżynowe, specjalne konstrukcje, które podtrzymują kołdrę czy koc, aby te nie uciskały ciała.

Odleżyny – leczenie

Leczenie odleżyn w dużej mierze zależy od stopnia ich zaawansowania. Po pierwsze trzeba zadbać o higienę, często zmieniać opatrunki na czyste i sterylne. Kiedy rany odleżynowe są głębokie, zaleca się ich chirurgiczne czyszczenie. Polega ono na usuwaniu martwych tkanek. Trzeba też regularnie stosować specjalne maści i inne preparaty miejscowe, które przyspieszają gojenie ran.

Ciekawą alternatywą jest terapia radiacyjnie sterylizowanymi larwami much (czerwiami), które zjadają wyłącznie uszkodzone tkanki. Ponadto wykorzystuje się terapię podciśnieniem MTP. Choć współczesna medycyna daje dużo możliwości leczenia odleżyn, naprawdę najlepiej jest im zapobiegać, aby nie dopuścić do okropnego bólu i groźnych powikłań.

Comments

comments

Opublikowane przez dermo expert. Data publikacji:

REKLAMA

Copyright©2018 dermo.expert
All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.